عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٢٣ - مسئله اول ديه نفس

ترجمه:

مسئله يازدهم‌

اگر شخصى در داخل حفره‌اى كه براى شير حفر كرده‌اند افتاد لذا براى جلوگيرى از اين امر چنگ زد و بدامن ديگرى چسبيد و آن كس نيز براى نيفتادن در حفره به سوّمى و سوّمى نيز به چهارمى چنگ زده و هر چهار نفر به درون حفره واقع شده و شير همگى را دريد، در روايت محمّد بن قيس از مولانا الباقر عليه السّلام، از حضرت امير المؤمنين عليه الصّلوة و السّلام آمده است كه حضرت حكم فرمودند:

اوّلى طعمه شير بوده و احدى ملزم به پرداخت ديه‌اش نيست ولى نسبت به دوّمى ثلث ديه‌اش را اهل اوّلى بايد بپردازند و دوّمى دو ثلث ديه سوّمى را بايد بدهد و سوّمى ديه كامل چهارمى در عهده‌اش هست كه بايد ردّ نمايد.

و در روايت ديگر آمده است كه:

اوّلى ربع ديه را طلب‌كار بوده و براى دوّمى ثلث و براى سوّم نصف و براى چهارمى ديه كامل مى‌باشد منتهى دياتى كه ذكر شد بر عاقله ازدحام‌كنندگان ثابت است.

فصل دوّم: مبحث تقديرات و اندازه ديات‌

در اين فصل چند مسئله عنوان مى‌شود:

مسئله اوّل ديه نفس‌

اگر كسى ديگرى را عمدا بقتل برساند ديه‌اش يكى از شش امر ذيل مى‌باشد.

١- صدتا شتر مسن.

٢- دويست گاو.

٣- دويست حلّه كه هر حلّه خود دو جامه از جامه‌اى برد يمنى مى‌باشد.

٤- هزار گوسفند.

٥- هزار دينار.

٦- ده هزار درهم.

بايد توجّه داشت كه جانى ديه عمد را ظرف يكسال و از مال خودش بايد بدهد.